THỐNG KÊ TRUY CẬP
Số người đang online: 91
Số lượt truy cập: 7486340
QUẢNG CÁO
Dân tộc Bru - Vân Kiều 10/09/2012 9:19:34 SA
- Dân tộc Bru - Vân Kiều cư trú định hình thành những làng tương đối biệt lập với các dân tộc, với các làng với nhau thể hiện vùng đất cư trú rõ rệt theo từng cộng đồng.


Trong cộng đồng làng Bru - Vân Kiều thể hiện rõ nét vai trò chủ đất và tộc trưởng. Tổ chức làng Bru - Vân Kiều bền vững vai trò cộng đồng được đề cao, quan hệ láng giềng đậm nét. Người Bru - Vân Kiều mến khách, gia đình có khách đến chơi ăn ngủ lại nhà được quan niệm coi đó là điều may mắn. Khách lạ không được tới nhà khi cúng bái, không được vào làng khi có dịch bệnh.

DANT BRU1.jpg

Phụ nữ dân tộc Bru - Vân Kiều.

Bữa ăn của người Bru - Vân Kiều thường là cơm tẻ với canh nấu lẫn gạo với cua, cá, ếch, nhái, tôm, tép. Những dịp lễ tết bà con nấu nướng thức ăn trong các ống tre lồ ô, nứa tươi với những món ăn dân dã, truyền thống hợp với khẩu vị cư dân canh tác nương rẫy, có cuộc sống săn bắt hái lượm phong phú. Trang phục Bru - Vân Kiều có nhiều nét tương đồng với các dân tộc cư trú ở vùng Trường Sơn - Tây Nguyên, nam giới đóng khố, phụ nữ mặc áo váy. Áo truyền thống của nam nữ đều chui đầu, không có tay áo được làm bằng vải tẩm ghép lại khoét lỗ ở nếp gấp để chui đầu, hai mép sườn khâu lại.

Ngoài mối quan hệ gia đình, cộng đồng người Bru - Vân Kiều có tục lệ kết bạn suốt đời để đói no, hoạn nạn, sinh tử có nhau. Khi kết bạn theo tục lệ họ làm lễ ăn thề bằng cách giết gà cắt tiết pha rượu cùng uống, cùng nói lời thề thốt bằng hữu.

Gia đình của người Bru - Vân Kiều là mô hình gia đình nhỏ phụ quyền. Người đàn ông cao tuổi nhất nhà được đóng vai trò chủ nhà. Hôn nhân theo hình thức một vợ một chồng. Nam nữ thanh niên Bru - Vân Kiều đến tuổi dựng vợ gả chồng thường ban đêm không ngủ ở gia đình mà đến ngủ ở nhà cộng đồng, ngôi nhà chung của làng gọi là roòng hoặc khoan. Một số vùng có tục đi xin, đôi trai gái ưng ý nhau ra chòi riêng ở xa làng để tâm sự tìm hiểu.

Khi thuận tình chàng trai tặng cô gái vật nhỏ để ngỏ ý kết duyên, tìm người mai mối và đôi bên về thưa cùng cha mẹ. Lúc đón dâu nhà trai không lên nhà gái, cô dâu ra cầu thang nhận lễ cưới. Lễ cưới truyền thống đồ lễ có nồi đồng, bạc nén, chuỗi hạt cườm, thanh kiếm. Khi cô dâu về nhà chồng, nhà gái cử người đuổi theo về như muốn đòi con lại nhưng rồi cũng nhập vào đoàn rước dâu.

Người Bru - Vân Kiều coi trọng kiêng kị, thờ cúng trong nhà. Tất cả những điều động chạm tới ma, tới thần, tới cái chết và việc tang lễ đều là điều tối kị. Bàn thờ ma nơi cột ma là chỗ kiêng cữ ngặt nhất, phụ nữ, người lạ không được động chạm tới, đồ gia dụng không được để gần sự uế tạp.

Trong nhà có người qua đời, buồng ngủ của họ bị phá, thi thể nằm ngang chân hướng ra cửa đợi tộc trưởng, ông cậu tới mới được khâm liệm. Quan tài liệm bằng vỏ cây hoặc đan kỹ bằng sợi nan giang nứa, có nơi sử dụng thân gỗ bổ đôi khoét rỗng. Chôn xong là bỏ mả không cải táng.

Lễ hội trỉa lúa được xem là hội lễ quan trọng nhất trong đời sống tín ngưỡng và sinh hoạt cộng đồng Bru - Vân Kiều. Vào hội, từng nhà mang hạt giống đến bãi đất làm lễ. Chủ lễ làm động tác sảy thóc khấn gọi mẹ lúa, hồn lúa về phù hộ cho dân làng. Do mang nặng nghi lễ của cư dân nông nghiệp nên bà con coi trọng phát rẫy, làm rẫy theo nông lịch chu kỳ mặt trăng. Nghề phụ của bà con có đan chiếu lá, đan mâm, gùi rất phổ biến. Săn bắt hái lượm tuy còn tồn tại nhưng không giữ vị trí quan trọng trong đời sống sản xuất như trước kia.

DT BRU.jpg

Đồng bào Bru - Vân Kiều có đời sống văn hóa, văn nghệ phong phú. Nhạc cụ trống có trống dài, trống lớn, trống con. Nhạc cụ đồng có thanh la, chiêng núm. Nhạc cụ kèn có pi, a man, ta riền, khơ lui. Nhạc cụ đàn có a chung, Pờ lưa. Tục hát đi xim đã làm cho nam nữ biết nhiều làn điệu dân ca, nam nữ đối đáp, lối hát vừa hát vừa kể, hát chúc tụng.

Kho tàng chuyện kể Bru - Vân Kiều rất giá trị được truyền tụng nhiều đời nay như truyền nguồn gốc loài người, quá trình di cư, tập quán cà răng. Phong trào văn nghệ quần chúng, bảo tồn văn hóa truyền thống của bà con Bru - Vân Kiều ngày nay đang được phát triển trong đời sống, sản xuất.

Trải qua nhiều thế kỷ cộng sinh cư trú ở phía Đông Trường Sơn thuộc khu vực Bắc Trung Bộ với nhiều nhánh tộc người nhưng đồng bào Bru - Vân Kiều vẫn bảo tồn được những giá trị văn hóa truyền thống và cố kết cộng đồng cũng như đoàn kết với các dân tộc anh em. Đồng bào đã có một lòng theo Đảng, Bác Hồ chống ngoại xâm giành độc lập và tiếp tục đóng góp công sức xây dựng và bảo vệ tổ quốc, có nhiều tấm gương anh hùng tiêu biểu trong các thời kỳ cách mạng. Đặc biệt, nửa thế kỷ qua đồng bào tự nguyện mang họ của Bác Hồ thể hiện tấm lòng son sắt của mình với đất nước Việt Nam thân yêu.

- Dân tộc Bru - Vân Kiều còn có tên gọi là Vân Kiều, Trì, Khùa, Ma Coong.

- Tiếng nói thuộc nhóm ngôn ngữ Môn - Khơ me thuộc ngữ hệ Nam Á.

- Theo số liệu công bố của Tổng cục Thống kê qua kết quả điều tra dân số năm 2009, dân tộc Bru - Vân Kiều ở Việt Nam có số dân 55.599 người, cư trú lâu chủ yếu ở khu vực Bắc Trường Sơn thuộc vùng đất miền Tây các tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế


 

Thanh Liêm (Sưu tầm)
TÌM KIẾM


Hỗ trợ trực tuyến
™Lê Văn Bình™
™Lê Văn Bình™
Hiệu trưởng - 0888539577
Hà Văn Đông
Hà Văn Đông
P. Hiệu trưởng - 0913690289
Lê Duy Lộc
Lê Duy Lộc
P. Hiệu trưởng - 0914749929
ĐĂNG NHẬP

Tên đăng nhập
Mật khẩu
HÌNH ẢNH
LIÊN KẾT WEBSITE


TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ - HUYỆN LỆ THỦY - TỈNH QUẢNG BÌNH
Điện thoại: 0232.3962810 - Email: ptdtnoitru@lethuy.edu.vn
Developed by Phạm Xuân Cường. Tel: 0912.037911 - Mail: cuonggiaoduc@gmail.com